Od 1231 roku gród grudziądzki przynależył do Krzyżaków, którzy za sprawą mistrza krajowego Meinharda von Querfurt nadali osadzie w 1291 roku prawa miejskie. Miasto zostało opasane systemem murów obronnych z 4 bramami oprócz tego 10 basztami. Na wysokiej skarpie nad Wisłą zbudowano zamek centrum administracyjne komturstwa grudziądzkiego. Dzięki przywilejom handlowym miasto w krótkim czasie rozwinęło lub rozbudowało się, stając się w XIV wieku jednym z ważniejszych ośrodków handlu zbożem w świecie chełmińskiej.
W 1411 roku w sektorze miasta grudziądz został ścięty poprzez Krzyżaków jeden z przywódców Towarzystwa Jaszczurczego Mikołaj z Ryńska.Po 1466 roku miasto przeszło pod władzę króla Kazimierza Jagiellończyka, który ustanowił w tym momencie starostwo. Miasto było jedną z trzech siedzib sejmiku pruskiego, lecz po roku 1526 siedzibą sejmiku generalnego. W 1655 roku Grudziądz zajęli Szwedzi, którzy ufortyfikowali zamek.
W zachodnim narożniku placu stoi kościół św. Franciszka Ksawerego co więcej dawne kolegium Jezuitów, których do miasta sprowadził w 1622 roku Jan Działyński, wojewoda pokrzywieński. W połowie XVII wieku Jezuici rozpoczęli budowę kościoła także kolegium, którą ukończono w latach 1722 do 1725. Barokowy kościół posiada prezbiterium skierowane ku zachodowi. Grudziądz razi swoim pieknem. Ołtarz główny barokowy jest ufundowany w 2 połowie XVII wieku poprzez Jana Czapskiego, wojewodę chełmińskiego. W środku ołtarza nietypowe rzeźby przedstawiające postaci: Indianina czy też Murzyna, adorujące obraz św. Franciszka Ksawerego. Wyposażenie kościoła pochodzi z przełomu XVII poza tym XVIII wieku. Dawne kolegium , od 1897 roku ratusz miejski został budynkiem poźnobarokowym. Wewnątrz polichromia z 1 połowy XVIII wieku. Ratusz wieńczy wieża, zakończona hełmem baniastym.
Po 1772 roku miasto zostało przyłączone do państwa pruskiego. Król Fryderyk Wielki rozpoczął w 1775 roku budowę twierdzy. W 1832 roku w twierdzy byli internowani powstańcy listopadowi, którzy następnie na emigracji w Anglii założyli Gromadę Grudziąż. W 1864 roku w twierdzy byli internowani powstańcy styczniowi. W 2 połowie XIX wieku miasto przechodziło rozwój przestrzenny, powstała cała sieć połączeń drogowych mało tego, kolejowych, uruchomiono dużo fabryk nadto zakładów. Miasto uzyskało niepodległość w 1920 roku. W latach 1920 do 1935 w Grudziądzu znajdowało się Centrum Wyszkolenia Kawalerii.